De Robot kan alles!

Dat vroeger alles beter was is natuurlijk onzin. De nostalgische paardentram was mooi en goedkoop, de stoomlocomotief had ook z’n charme, maar tegenwoordig vliegen we in een paar uur naar onze gewenste bestemming, ergens op de planeet. En als we tijd genoeg hebben, dan varen we eerste klas op een cruise-boot met zes verdiepingen. En… we hebben de robot! De robot van onze huidige generatie kan bijna alles. Hij kan naast lassen, operaties uitvoeren, autospuiten en zelfs sushi maken, bijvoorbeeld ook heel goed banen afpakken.

De mens, de uitvinder van de geweldige robot, is van nature een beetje hardleers. We leren wel van onze fouten en blunders, maar dat gaat vaak verdomd langzaam. Misschien mag ik, met permissie, zelfs even het woord ‘dom’ op de homo sapiens loslaten. Ergens diep in ons DNA moet er welhaast één of ander gek gennetje zijn losgeslagen. Noem het maar een ernstige systeemfout voor mijn part. Wij zijn als techneuten en betweters in staat tot het uitvinden van de meest prachtige en vernuftige zaken die ons leven verrijken en aangenamer maken. En dat noemen wij dan, nachtblinde wezens als we zijn, vooruitgang. Oh ja!, we vonden ook nog de atoombom uit, maar dit even terzijde.

Vooruitgang oké, maar wat levert het op?

Het begrip ‘vooruitgang’ echter, is geen exacte wetenschap of een simpele natuurwet zoals de wet van de zwaartekracht bijvoorbeeld is. Nee, de term vooruitgang is een door de mens verzonnen begrip, wat zo rekbaar is als een goedkoop elastiek. Ofwel je kunt er alle kanten mee op. Het ligt er maar net aan van welke kant je vooruitgang bekijkt, of aan welke kant van de planeet je je bevindt als je aan het elastiekje trekt. Een voorbeeld: vroeger lieten wij, zakelijk ingestelde Hollanders als we nu eenmaal zijn, duizenden lassers uit Portugal, Spanje en later Turkije binnenvliegen om hier te komen lassen. De eerste immigratiegolf was een feit. We deden niet moeilijk en schreven blindelings een verblijfsvergunning uit. Er was simpelweg zoveel werk, dat elke arbeider welkom was. En ze waren niet duur en ze zeurden niet! Dat kon ook niet, want ze spraken de taal niet of nauwelijks.

Een vaste baan!

Er was voldoende werk in de scheepsbouw, in de wereld van de zware staalconstructie, in ons netwerk van ondergrondse olie- en gaspijpleidingen, kortom: er moesten heel wat meters gelast worden. Maar inventief en clever handelsvolkje als we al sinds eeuwen zijn, vonden we ook en passant de lasrobot uit. Of in ieder geval, wisten we waar we die krengen – met korting! -konden kopen. Tot overmaat van ramp, bedachten onze bedrijfsleiders in al hun onmetelijke wijsheid, vaak gesteund door financieel adviseurs en zelfs heuse economen, dat lasrobots beter, en vooral sneller konden lassen dan de mens. Robots waren uiterst betrouwbaar en nooit ziek, en dat had weer als gevolg dat het bedrijfsresultaat enorm zou toenemen, als we – daar waar mogelijk dan – de lastige mens zouden vervangen door een robot.

Je vaste baan kwijt!

Nu kan een lasrobot [nog] niet zelfstandig functioneren zonder de hulp van een mens die de robot programmeert. Hoe dan ook, de introductie van dit fenomeen heeft veel vakkundige lassers hun vaste baan gekost. En toen deden we er nog een economisch schepje bovenop. We kwamen erachter dat speciaal laswerk, zoals maatwerk, kleine oplages [dus weinig lasmeters], niet kostendekkend door robots kon worden gedaan. In het buitenland kon dit ouderwetse handwerk echter wel en meestal véél goedkoper worden uitgevoerd. Laswerk verplaatste zich dus linea recta naar de grijpgrage handen van Poolse aannemers. Nog meer Hollandse en ‘geïmporteerde’ maar uiterst bekwame lassers verloren hun baan. Ze konden zich vervolgens melden bij het GAK-kantoor voor een vaak levenslange uitkering.

Waar kunnen we besparen?

Als een constructiebedrijf een opdracht kreeg, dan werd er eerst gezocht naar de Japanse rekenmachine om snel te calculeren in welk ‘derde wereldland’ het werk het goedkoopst kon worden uitgevoerd in plaats van te denken aan de banen van het eigen werkvolk. Blijkbaar zit het in de aard van de mens om eerst naar het geldelijk gewin te kijken. Eerst komt het geld en dan volgt, op respectabele afstand, de werknemer. In die volgorde en niet anders.

Robots maken sushi en slachten kippen!

Gisteren las ik een stukje in het AD over een sushi-café in Rotterdam. Zie link. Misschien appels met peren vergelijken, maar het gaat om het principe. Zelfs daar zijn nu, als proef, 3 sushi-robots ingezet om de gerechten te bereiden. Dat scheelt werkuren voor de kok. Ik vind het een culinaire doodzonde. Net als de met de antibiotica volgepropte kippen die automatisch geslacht van de band rollen. Als argument stelt de eigenaar van de Japanse restaurantketen IIZO: ‘robots zijn nooit ziek’. Als het experiment bedrijfseconomisch slaagt, zullen meer robots worden ingezet in andere vestigingen vervolgd hij. Techniekfreaks, gadget-nurds en zakelijk ingestelde korte termijndenkers zullen dit een ‘kek’ experimentje vinden. Leven de vooruitgang en kijk eens hoe knap wij zijn! Maar hoe vaak zat de mens er eigenlijk niet compleet naast, als we al onze zogenaamde ‘innovaties’ eens op een rij leggen?

Een aardbeving en je hebt een probleem

Voor het gemak noem ik de uitvinding van ‘schone‘ kernenergie. Althans, we dachten dat het schoon was. Inmiddels kennen we de risico’s en de gevolgen als het fout gaat. Kernentrales kunnen ook gewoon kapot gaan. Omdat mensenhanden ze maken. Ze gaan kapot zij het door een menselijke fout, dan wel door natuurelementen als een tsunami of een aardbeving. Inmiddels beginnen de meeste mensen te beseffen dat kernenergie voorlopig een doodlopende weg is. Helaas lopen er nog genoeg dwazen rond, zelfs onder politici en bestuurders [@Maxime Verhagen], die helaas wel voor deze ranzige vorm van energievoorziening zijn.

Voor geld wijkt alles

De enige oorzaak die alles op deze planeet voor ons en ons nageslacht al sinds mensenheugenis verpest, is onze ongebreidelde hebzucht naar geld en macht. De wereld en ‘het systeem’ zit nu eenmaal zo in elkaar. We willen steeds meer en mooier, maar wel voor de laagste kosten alstublieft. Onze prachtige iPhones en iPads worden deels door goedkope Chinese kinderhanden in elkaar gezet. Onze super-platte breedbeeld tv’s idem dito. Kinderen die doen wat ze moeten doen en niet zeuren over een 12-urige werkdag. Waar vroeger nog mooie state-of-the-art Philips tv’s in Eindhoven werden gemaakt, gebeurt dat nu in goedkope productielanden als China, Zuid-Korea en Taiwan. Dat scheelt de consument tenslotte weer in zijn portemonnee. Althans zo lijkt het.

Kind met badwater weggooien

We kunnen dan misschien om de paar jaar een nieuwe tv of dvd-speler kopen, maar al die duizenden ervaren vakkrachten, hebben we met kostbare afvloeingsregelingen het bos in gestuurd. Laat maar komen die apparatuur uit Taiwan. Velen vonden nooit meer een baan en leven van een uitkering of zijn met vervroegd pensioen gegaan. Die uitkeringen moet de belastingbetaler ophoesten. Naast Philips, is de wereldberoemde scheepswerf Verolme, ooit onze nationale trots, ook zo’n typisch voorbeeld.

Hollands trots

Vele honderden schepen werden bij Verolme sectie voor sectie ontworpen en werden vervolgens vakkundig aan elkaar gelast. Tot in 1983 het faillissement – ondanks 2.3 miljard staatssteun! – werd uitgesproken. Hoe kon het zover komen? De oprichter, Cornelis Verolme, stond bekend als een ambitieus en gedreven mens. Maar hij was volgens insiders ook arrogant en werd niet gehinderd door al teveel sociaal inlevingsvermogen. Er moest simpelweg geld op de plank komen. Hoe groter zijn naam op de gevels van de werven prijkte, hoe beter het was. Ook in goedkope productielanden als Brazilië werden er scheepswerven onder zijn naam gebouwd, omdat het daar zo goedkoop produceren was. Het was het begin van het einde, de rest is geschiedenis. Inmiddels worden er in de scheepshal in Capelle a/d IJssel weer incidenteel boten gebouwd, maar we laten daar via uitzendbureau’s voornamelijk Poolse lassers het werk doen. Die zijn namelijk veel goedkoper en werken harder volgens de ‘kenners’.

Fokker & DAF

We maakten ooit onze eigen vliegtuigen. De F 50, F70 en de F100 vliegen nog volop rond, maar Fokker als vliegtuigbouwer bestaat niet meer. Overleden. Tegen giganten als Boeing en Douglas viel niet op te boksen. Vroeger reden we in een oerlelijk maar betrouwbaar Dafje rond, die ons bekwaam van A naar B bracht. Het laatste model, de Daf 66, met de beroemde variomatic versnellingsbak aan boord, rolde in 1975 van de band. Een imagoprobleem en het tekort aan Limburgse arbeidskrachten in de Bornse fabriek, betekende het definitieve einde voor het o zo praktische familieautootje met het ‘pientere pookje’. En zo kunnen we nog wel even doorgaan. Niet alleen in Nederland hebben deze drama’s zich afgespeeld. Zie recent nog het Saab debacle.

Monumenten in verval

De ooit zo befaamde staalindustrie in Sheffield – Engeland, ging roemloos ten onder ten gevolge van de industriële en door geld gedreven revolutie. De lege trieste fabrieken en roestige havenkranen staan er nog als bewijs voor het sociale verval. Ze dienen nog een doel voor fotograven, op zoek naar dramatische shots… In vrijwel elk geïndustrialiseerd westers land, kun je nog van dit soort monumentale panden of fabrieken vinden. Alleen de arbeiders ontbreken. Die zitten in veel gevallen thuis op de bank achter de geraniums weg te kwijnen.

Niet alle robots zijn slecht

Natuurlijk heeft de industriële revolutie ons ook een hoop goede dingen opgeleverd. We laten robots ook werk doen dat gevaarlijk is voor de mens, zoals het spuiten met giftige autolakken bijvoorbeeld. Dat is niet perse verkeerd. Maar de achterliggende vraag zou direct moeten zijn hoe we autolakken zonder giftige grondstoffen kunnen uitvinden en produceren. Dan hebben we geen spuit-robots meer nodig, maar vakkundige autospuiters. Hetzelfde geldt voor lassers. Mensen met een betaalde baan in plaats van een uitzichtloze uitkering. Gewoon mensen die van 9 tot 5 werken en niet te beroerd zijn om soms een paar uur over te werken. Mensen die trots kunnen zijn op hun kennis, werkervaring en handvaardigheden. Mensen die dagelijks met plezier naar het werk gaan. Desnoods op komen ze op de fiets, met een broodtrommeltje op de bagagedrager gebonden.

Weeffouten

Als samenleving zijn we hopeloos de weg kwijt geraakt, in de uitzichtloze geldgedreven vaart der volken. We doen goede dingen, maar soms ook hele verkeerde. Neem de EU, een vrijwel stuurloos schip zonder kapitein. We hebben elkaar als lidstaten plechtig beloofd nooit geen oorlog meer te voeren op dit continent. En eerlijk is eerlijk, dat is winst. We hebben het zelfs met een handtekening bezegeld. Bij de invoering van de euro hebben we echter niet goed opgelet, en daar zullen we nu zwaar voor moeten bloeden. Dat is helaas puur verlies.

We zullen af moeten van het egocentrisch en uitsluitend marktgericht denken. Zonder gemotiveerde werknemers kan geen firma op deze planeet overleven. De pest is echter dat wij geboren zijn met een genetisch pakketje wat ons vaak iets anders verteld: winst, winst, geld, geld, macht, macht en het liefst zoveel mogelijk. Zo is de mens, zie geschiedenisboekje versie 1.0  En, god betere het!, we geloven nog in die onzin ook.

Oeps! De geest uit de fles gelaten

We hebben de banken en grote multinationals onbewust een vrijbrief en blanco check gegeven om de economische wereldtouwtjes in handen te nemen. En dat doen ze, vakkundig gedreven door op uitsluitend op winst beluste CEO’s [ze kunnen ook niet anders] en geldgeile beleggers en aandeelhouders.Volgens de hoofdzakelijk ‘nerdy‘ Occupy-beweging moet de maatschappij ‘terug naar de tekentafel’, en eigenlijk hebben ze wel gelijk ook. Heel mooi en zuiver idealistisch gedacht maar ik zie dat niet gebeuren. Nog niet in de verste verte. De echte geldgraaiers hebben tegenstrijdige- vaak cultuurgedreven belangen, en zitten echt niet te wachten op een stel hippies in tentjes die een dialoog willen aangaan met mannen in een maatkostuum. Maar dat het allemaal radicaal anders moet, zoveel is duidelijk.

Laat het maar gebeuren

Nee, het huidige systeem of wereldorde ontploft een keer. Hoe dan ook. Met een grote knal. Gewoon door menselijke arrogantie, koppigheid en vooral domheid. Krijgt die rare kwibus van een Nostradamus nog gelijk ook! Lachen wel eigenlijk, ook al ben ik geen blindelings volger van zijn gedachtengoed en voorspellingen. De arme overblijvers, voor zover die er dan nog zijn, mogen het overgebleven puin ruimen en het ‘wiel der fatsoenlijke samenleving‘ opnieuw gaan uitvinden. Ik wens ze veel geluk! Hebzucht, een verdomd lastig constructiefoutje in de evolutie van de mens. Of noem het maar gewoon ons lot. Als het beestje maar een naam heeft…

Zie ook het You Tube filmpje van de Amerikaans/Joodse en in 2006 overleden econoom Milton Friedman over de valkuilen van het kapitalisme en hebzucht.

Advertenties

Over leodejagerblog

Photographer, painter, musician, blogger
Dit bericht werd geplaatst in Uncategorized. Bookmark de permalink .

Een reactie op De Robot kan alles!

  1. René Reimer zegt:

    Een ‘goeie’ robot was Archie, de man van staal!
    http://nl.wikipedia.org/wiki/Archie,_de_man_van_staal

Dank voor uw reactie!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.